Altijd al eens willen weten waarom hoogstambomen hoog zijn? Bioloog Frans Jansen neemt ons mee naar een hoogstamboomgaard voor een rondleiding. Hij onderhoudt verschillende hoogstamboomgaarden in het Land van Wijk & Wouden. Onder andere bij ’t Vogelhoff in de Oostvlietpolder, bij Hoeve Cronesteyn en in Zoetermeer bij de Buurttuin Zoete Aarde. Hij is ook regelmatig bij boeren in de streek te vinden, bij wie hoogstamfruitbomen op het erf staan.

Foto: Ayman Ghoujal

Het geheim van de hoogstam

De hoogstamboom is ooit door een slimme boer bedacht. Frans: “Ze zijn handig voor boeren, want zo kan vee in de weides onder de fruitbomen grazen. Door de hoge stam kunnen de koeien en schapen niet bij het fruit en de malse blaadjes.”

Hoogstambomen worden dan ook speciaal gekweekt. “Je krijgt zo’n hoge stam door fruittakken te enten, ofwel: te planten op een onderstam. Met de onderstam kan je van alles regelen. Een zwakke onderstam blijft laag, een sterke onderstam groeit juist snel en wordt hoog. En door een vorstbestendige onderstam te gebruiken kan je een zwakker appelras helpen om de Nederlandse winters door te komen.”

Gezonde bomen

Dankzij het werk van Frans blijven de hoogstamboomgaarden gezond. Dat is belangrijk, want het fruit trekt insecten aan en in het najaar zoeken beestjes zoals dassen en muizen naar valfruit. Oude bomen zijn ideale huizen voor vogels. “Door de hoogstamboomgaarden te onderhouden en erover te adviseren zorg ik dat de bomen een hogere productie hebben en dat ze als bijzondere landschapselementen behouden blijven in de regio. Daarvoor werk ik veel met de boeren samen. Hoogstambomen horen echt bij de melkveehouderij en de rivierkleigebieden in onze regio.”

Oogsten voor appelsap

Als eigenaren van boomgaarden niet de tijd hebben om het fruit te plukken schakelen ze Frans in. “Ik doe het onderhoud en de oogst. Betaald krijg ik er niet voor maar het fruit mag ik houden en daar maak ik sap van. Hoe beter ik de bomen onderhoud, hoe meer appels ik het jaar daarop heb om sap van te maken.”

“Hoewel ik nooit vooronderzoek naar de smaak heb gedaan werd ik tot mijn grote verrassing in 2010 voorgedragen als Held van de smaak in Zuid-Holland”, vertelt Frans. “De smaak is denk ik zo lekker omdat ik alleen sap maak van fruit dat ik van de boom heb geplukt, niet van fruit dat op de grond heeft gelegen of dat is afgekeurd als handfruit. Ik voeg niks aan het sap toe, het is de originele appelsmaak; koud geperst en daarna gepasteuriseerd.”

Foto: Ayman Ghoujal

 

Foto: Natalia Toret